Αρχιμανδρίτης Θωμάς Ανδρέου: «Οι Πέτρος και Παύλος, διαχρονικό πρότυπο ενότητας μέσα από τη διαφορετικότητα»
πηγή Political.gr στον Κώστα Ζαφειρίου
Η δημόσια έντονη αντιπαράθεση των Στυλοβατών της Εκκλησίας στην Αντιόχεια, των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου η μνήμη των οποίων τιμάται σήμερα, θεωρείται ως το πρώτο καταγεγραμμένο debate στην ιστορία της Εκκλησίας. Η ιστορική αυτή σύγκρουση είχε ως επίκεντρο την ένταξη των εθνικών (των μη Ιουδαίων) στους κόλπους της χριστιανικής κοινότητας, χωρίς την υποχρέωση τήρησης του Μωσαϊκού Νόμου.
Όμως η δημόσια αντιπαράθεση των δύο Αγίων Αποστόλων όχι μόνο δεν κλόνισε το χριστιανικό οικοδόμημα, αλλά αντίθετα αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο της συνοδικότητας. Αυτή η δημιουργική σύγκρουση απέδειξε ότι η Εκκλησία αναπτύσσεται μέσα από τον διάλογο, την αλήθεια και την υπέρβαση των προσωπικών εγωισμών όπως τονίζει μεταξύ άλλων ο Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Ιωαννίνων Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης του Οικουμενικού Θρόνου π. Θωμάς Ανδρέου στη συνέντευξή του στην «Ρ».
Ο ψαράς και ο κοσμοπολίτης
Οι Άγιοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος αποτελούν τους κορυφαίους στυλοβάτες της χριστιανικής Εκκλησίας, με διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές προσωπικότητες. Ο Πέτρος, ένας απλός, αυθόρμητος και συναισθηματικός ψαράς από τη Γαλιλαία, ξεχώριζε για το βαθύ του πάθος και την άμεση αφοσίωσή του στον Χριστό, παρά τις στιγμές ανθρώπινης αδυναμίας του. Αντίθετα, ο Παύλος, ο «Απόστολος των Εθνών» ένας μορφωμένος, δυναμικός και κοσμοπολίτης Φαρισαίος από την Ταρσό, μετατράπηκε από διώκτης σε φλογερό κήρυκα του Ευαγγελίου. Με τη θεολογική του οξύνοια και την απαράμιλλη οργανωτική του ιδιοφυΐα, άνοιξε τον Χριστιανισμό στα έθνη. Μαζί, ο πρακτικός δυναμισμός του Πέτρου και η λόγια ορμή του Παύλου θεμελίωσαν την παγκόσμια Εκκλησία.
«Ο διάλογος υπηρετεί την ενότητα»
Για το αποτέλεσμα της δημόσιας αντιπαράθεσης των δύο Αποστόλων, το μήνυμα του συνεορτασμού καθώς και το διαχρονικό μήνυμα ενότητας που εκπέμπουν οι δύο Στυλοβάτες της Εκκλησίας αναφέρεται στη συνέντευξή του στην «Ρ» ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Θωμάς Ανδρέου.
Πανοσιολογιώτατε ποιό ήταν το διακύβευμα της «Σύγκρουσης της Αντιόχειας», η οποία θεωρείται ιστορικά το πρώτο μεγάλο και καταγεγραμμένο «debate» στην ιστορία της Εκκλησίας;
Η λεγόμενη «Σύγκρουση της Αντιόχειας» (Γαλ. 2,11-14) αφορούσε ένα κρίσιμο ζήτημα για την πορεία της πρώτης Εκκλησίας: αν οι εξ εθνών χριστιανοί όφειλαν να τηρούν τις διατάξεις του Μωσαϊκού Νόμου προκειμένου να θεωρούνται πλήρη μέλη της εκκλησιαστικής κοινότητας. Ο Απόστολος Παύλος αντέδρασε δημόσια στη στάση του Αποστόλου Πέτρου, όταν εκείνος, από φόβο ή επιφύλαξη απέναντι σε Ιουδαιοχριστιανούς, απέφευγε την κοινή τράπεζα με τους εθνικούς πιστούς. Το διακύβευμα δεν ήταν προσωπικό αλλά θεολογικό και εκκλησιολογικό: η καθολικότητα του Ευαγγελίου και η ενότητα της Εκκλησίας πέρα από φυλετικές, πολιτισμικές και θρησκευτικές διακρίσεις. Η αντιπαράθεση αυτή κατέδειξε ότι η αλήθεια της πίστεως υπερέχει των προσωπικών ευαισθησιών και ότι ο διάλογος, ακόμη και όταν είναι έντονος, μπορεί να υπηρετήσει την ενότητα.
Ποιο είναι το διαχρονικό μήνυμα της κοινής εορτής των δύο κορυφαίων Αποστόλων για τη σύγχρονη κοινωνία μας;
Η κοινή εορτή των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου υπενθυμίζει ότι η ενότητα δεν προϋποθέτει ομοιομορφία. Ο Πέτρος, άνθρωπος αυθόρμητος και πρακτικός, και ο Παύλος, θεολόγος με ισχυρή προσωπικότητα και ιεραποστολικό όραμα, διέφεραν σημαντικά ως προς την καταγωγή, τον χαρακτήρα και τον τρόπο δράσης. Παρά τις διαφορές τους, υπηρέτησαν τον ίδιο Χριστό και μαρτύρησαν για την ίδια αλήθεια. Σε μια εποχή κοινωνικών διαιρέσεων, ιδεολογικών αντιπαραθέσεων και πόλωσης, η κοινή τους μνήμη διδάσκει ότι η συνεργασία, ο αλληλοσεβασμός και η κοινή αναφορά σε υψηλές αξίες μπορούν να υπερβούν τις επιμέρους διαφορές και να οικοδομήσουν γνήσια κοινωνική συνοχή αλλά και να ενισχύσουν την ενότητα της Εκκλησίας Του Χριστού.
Η συνεργασία δύο τόσο διαφορετικών προσωπικοτήτων μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα ενότητας και διαλόγου σήμερα;
Αναμφίβολα ναι. Η σχέση των δύο Αποστόλων δείχνει ότι η ενότητα δεν είναι αποτέλεσμα απουσίας διαφωνιών αλλά καρπός κοινής αποστολής και αμοιβαίας αναγνώρισης. Στη σύγχρονη κοινωνία, όπου συχνά οι διαφορές οδηγούν σε αποκλεισμούς και συγκρούσεις, το παράδειγμά τους αναδεικνύει τη σημασία του διαλόγου, της ειλικρίνειας και της συνεργασίας. Όταν οι άνθρωποι θέτουν το κοινό καλό πάνω από τις προσωπικές αντιπαραθέσεις, τότε οι διαφορετικές απόψεις μετατρέπονται από αιτία διχασμού σε πηγή δημιουργικότητας και προόδου. Έτσι, οι Πρωτοκορυφαίοι Απόστολοι παραμένουν διαχρονικό πρότυπο ενότητας μέσα από τη διαφορετικότητα, δίνοντας μας το πρότυπο της αληθινής εν Χριστώ αγάπης.
Λαμπρός εορτασμός
Στο μεταξύ με τη δέουσα εκκλησιαστική λαμπρότητα εορτάζει και φέτος η Εκκλησία της Ελλάδος την ιερά μνήμη του Αποστόλου των Εθνών Παύλου του και ιδρυτού Αυτής. Το πρωί της εορτής, Δευτέρα 29 Ιουνίου , στον Ιερό Ναό Αγίου Παύλου στην Αθήνα, θα τελεσθεί ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία, ιερουργούντων των Σεβασμιωτάτων Συνοδικών Μητροπολιτών. Το απόγευμα θα τελεσθεί στον Ιερό Βράχο του Αρείου Πάγου των αρχαίων Αθηνών, εις ανάμνηση του κηρύγματος του Αποστόλου Παύλου προς τους Αθηναίους, Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός, χοροστατούντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.