Νέα Εικονομαχία σε εξέλιξη
πηγή Political.gr Του Κώστα Ζαφειρίου
Μια "νέα Εικονομαχία" βρίσκεται σε εξέλιξη με την Ένωση Αθέων να προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με αίτημα τη "θρησκευτική ουδετερότητα" που μεταφράζεται σε έναν ιδιότυπο διωγμό των Χριστιανικών συμβόλων και ειδικά της εικόνας του Ιησού Χριστού στις δικαστικές αίθουσες. Οι αθεϊστές αμφισβητώντας το δικαίωμα της Ελλάδας να τιμά τις ρίζες της, τις παραδόσεις της και την εθνική της ταυτότητα επιδιώκει την αποκαθήλωση των εικόνων όχι μόνο από τους τοίχους των δικαστηρίων, αλλά από την ίδια την ψυχή μιας χώρας που αρνείται να αποκόψει τους δεσμούς της με την Ορθοδοξία
Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους προετοιμάζει το υπόμνημά του για τις 19 Φεβρουαρίου, αντλώντας στοιχεία και κατευθύνσεις από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και το Υπουργείο Εξωτερικών, ενώ η Εκκλησία της Ελλάδος , παρέχει στο Κράτος ιστορικά και θεολογικά επιχειρήματα για να στηρίξει τον ισχυρισμό ότι οι εικόνες είναι μέρος της εθνικής και πολιτιστικής ταυτότητας των Ελλήνων.
Ενδεχόμενη καταδικαστική απόφαση θα επιβάλλει την αποκαθήλωση εικόνων -δηλαδή αυτή του Ιησού Χριστού-και γενικότερα Χριστιανικών συμβόλων σε κάθε δημόσια έκφανση, από τα σχολεία έως τα δημόσια κτίρια. Η απόφαση από το Στρασβούργο αναμένεται τους αμέσως επόμενους μήνες.
Η προσφυγή της Ένωσης Αθέων κατά του Ελληνικού Δημοσίου θέτει με επιτακτικό τρόπο το ερώτημα: Έχουν θέση τα Χριστιανικά σύμβολα στον πυρήνα της απονομής δικαιοσύνης (αίθουσα Ολομελείας του ΣτΕ) ενός σύγχρονου κράτους δικαίου; Η άποψη της Εκκλησίας, που ενστερνίζεται και η Πολιτεία και βασίζεται στην προηγούμενη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), είναι ότι η εικόνα στις δικαστικές αίθουσες δεν είναι «κήρυγμα», αλλά αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής ταυτότητας και της μακράς παράδοσης του ελληνικού λαού, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την Ορθοδοξία.
«Δικαιώματα έχει και η πλειοψηφία»
Το ΕΔΔΑ έχει ήδη κοινοποιήσει την προσφυγή στην ελληνική κυβέρνηση, ζητώντας επίσημες εξηγήσεις έως την 19η Φεβρουαρίου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ Ιερώνυμος έχει εκφράσει επανειλημμένα την κατηγορηματική του αντίθεση στην αποκαθήλωση των θρησκευτικών εικόνων τόσο από δημόσιους χώρους όσο και από τις σχολικές αίθουσες, υπογραμμίζοντας με νόημα ότι και η πλειοψηφία έχει δικαιώματα που πρέπει να γίνονται σεβαστά και όχι μόνο οι μειονότητες. Στην ίδια γραμμή κινούνται και οι Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Η απόφαση του ΕΔΔΑ αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς θα μπορούσε να δημιουργήσει δεδικασμένο για την παρουσία θρησκευτικών συμβόλων σε δημόσια κτίρια σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Εκκλησία της Ελλάδος (που δεν είναι διάδικος) και η Κυβέρνηση έχουν συγκροτήσει κοινό μέτωπο προάσπισης των θρησκευτικών συμβόλων, υποστηρίζοντας ότι «η Ορθοδοξία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γέννηση και την επιβίωση του σύγχρονου ελληνικού κράτους και η αποκαθήλωση των εικόνων θα αποτελούσε πράξη ιστορικής αμνησίας».
«Τα Χριστιανικά σύμβολα υπενθυμίζουν στους δικαστές την ανάγκη για απόδοση δικαιοσύνης με βάση πανανθρώπινες ηθικές αξίες, λειτουργώντας ως πηγή έμπνευσης και όχι ως μέσο επιβολής», τονίζει από την πλευρά του στη «Ρ» Μητροπολίτης με την ιδιότητα του νομικού.
Το επιχείρημα της κυβέρνησης
Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, προτάσσει μια σειρά από νομικά και πρακτικά επιχειρήματα ενώπιον του ΕΔΔΑ. Ειδικότερα η απόφαση Lautsi κατά Ιταλίας (2011) αποτελεί τη σημαντικότερη νομική βάση για την παραμονή των θρησκευτικών συμβόλων στα σχολεία της Ευρώπης. Η υπόθεση ξεκίνησε όταν η 45χρονη τότε πανεπιστημιακή υπάλληλος στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα με καταγωγή από τη Φινλανδία Soile Lautsi ζήτησε την απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από τις σχολικές αίθουσες των παιδιών της, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζεται η κοσμικότητα του κράτους και το δικαίωμά της να τα ανατρέφει σύμφωνα με τις πεποιθήσεις της.
Το 2009 το ΕΔΔΑ δικαίωσε αρχικά τη Lautsi, κρίνοντας ότι ο σταυρός μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τους μαθητές και παραβιάζει τη θρησκευτική ελευθερία αλλά το 2011 μετά από έφεση, το Τμήμα Ευρείας Σύνθεσης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ανέτρεψε την απόφαση με ψήφους 15 έναντι 2.
Βασιζόμενη λοιπόν στην απόφαση του ΕΔΔΑ για την Ιταλία, η Αθήνα υποστηρίζει ότι μια εικόνα στον τοίχο είναι ένα «παθητικό σύμβολο», δεν περιέχει στοιχεία εξαναγκασμού, δεν εμποδίζει την ελευθερία γνώμης και δεν επηρεάζει την έκβαση μιας δίκης.
Τρεις αποφάσεις του ΣτΕ
Επιπλέον η ελληνική πλευρά, ευθυγραμμίζεται με παλαιότερες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) του 2013 ,2019 και 2025 υποστηρίζοντας ότι η παρουσία των εικόνων δεν συνιστά προσπάθεια προσηλυτισμού ούτε πλήττει την αντικειμενικότητα της κρίσης. Η Ελλάδα στο υπόμνημα θα επικαλείται το δικαίωμα κάθε κράτους-μέλους να διατηρεί τις παραδόσεις του, εφόσον αυτές δεν παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα. Ακόμη θα γίνεται αναφορά στο προοίμιο του Ελληνικού Συντάγματος («Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος»), το οποίο καθορίζει το πλαίσιο των σχέσεων Κράτους-Εκκλησίας, χωρίς αυτό να αναιρεί τον κοσμικό χαρακτήρα της πολιτείας.
Από την άλλη πλευρά, οι προσφεύγοντες αντικρούουν την απόφαση (2011) για Ιταλία, δεν ικανοποιούνται από τις τρεις αποφάσεις του ΣτΕ και προσφεύγοντας στο Στρασβούργο αντιτείνουν ότι η Δικαιοσύνη πρέπει όχι μόνο να είναι αμερόληπτη, αλλά και να φαίνεται.
Μια ενδεχόμενη καταδικαστική απόφαση για την Ελλάδα θα αποτελέσει δεδικασμένο για ολόκληρη την Ευρώπη.