πηγή political.gr Του Κώστα Ζαφειρίου
«Εψηφίσθην, εγώ ο ελάχιστος» ήταν τα πρώτα λόγια του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμου εντός του Μητροπολιτικού ναού, λίγα μόλις λεπτά μετά την εκλογή του στις 7 Φεβρουαρίου 2008, στέλνοντας έτσι το μήνυμα για την αλλαγή ρότας στην Εκκλησία που θα ακολουθούσε ως Προκαθήμενος. Νέα εποχή που δεν θα είχε σχέση με την πορεία που είχε χαράξει ο προκάτοχός του Μακαριστός Χριστόδουλος.
Οι πρώτες του κινήσεις καθώς και οι πρώτες του μετρημένες σε λέξεις δηλώσεις ήταν ενδεικτικές του κύκλου της αλλαγής που άνοιγε για την Εκκλησία με την εκλογή του. Στο μπαλκόνι της Αρχιεπισκοπής στην οδό Αγ. Φιλοθέης και ενώ οι καμπάνες ηχούσαν χαρμόσυνα για την εκλογή του 20ου Αρχιεπισκόπου, ο Μακαριώτατος εμφανίστηκε για να χαιρετήσει τους πιστούς μαζί με τους συνυποψήφιούς του, τον Μητροπολίτη Σπάρτης Ευστάθιο και τον Δημητριάδος Ιγνάτιο, τους οποίους και ασπάστηκε στέλνοντας έτσι μήνυμα ενότητας μέσα στην Εκκλησία. Από τότε παρήλθαν δεκαοκτώ χρόνια.
«Μπορεί να ελέγξει τη διαδοχή του»
Προσευχόμενος στη θεία πρόνοια ώστε να κατευθύνει τα βήματά του, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος κ.κ. Ιερώνυμος παραμένει ικανός οιακοστρόφος της Ελλαδικής Εκκλησίας. Αν και διανύει το 88ο έτος της ηλικίας του (γεννήθηκε το έτος 1938 στα Οινόφυτα Βοιωτίας) , διατηρεί το «ακμαίον του πνεύματος» γεγονός που του επιτρέπει να επιτελεί το υψηλό του λειτούργημα χωρίς την πρόθεση οικειοθελούς αποχώρησης. Μάλιστα είναι τόσο ισχυρός στην Ιερά Σύνοδο σε σημείο που «αν ήθελε θα μπορούσε να ελέγξει τη διαδοχή του», υποστηρίζουν ιεράρχες.
Με ένα σπάνιο συνδυασμό ανθρωπιστικής και θεολογικής παιδείας, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος Β’ ξεχωρίζει στον εκκλησιαστικό χάρτη. Απόφοιτος της Φιλοσοφικής και της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο κατά κόσμον Ιωάννης Λιάπης εμβάθυνε στην Αρχαιολογία, υπηρετώντας μάλιστα ως πανεπιστημιακός βοηθός. Οι μεταπτυχιακές του σπουδές σε Αυστρία και Γερμανία, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών , σμίλεψαν την οικουμενική του σκέψη. Το πλούσιο συγγραφικό του έργο, με έμφαση στα χριστιανικά μνημεία της Βοιωτίας, του χάρισε τιμητικές διακρίσεις και αναγορεύσεις σε Επίτιμο Διδάκτορα από κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα.
Εγγυητής ενότητος
Στα 18 έτη της Αρχιεπισκοπικής του θητείας, ο Μακαριώτατος κατόρθωσε να επιβάλει κλίμα εκκλησιαστικής ειρήνης και ομονοίας. Ως εγγυητής της ενότητος, με λόγο «άλειμμένον με έλαιον» και αποφασιστικότητα, εξομάλυνε παλαιές αντιπαραθέσεις, συσπειρώνοντας το Σώμα της Ιεραρχίας. Η ισχύς του αποτυπώνεται ανεξίτηλα στη σύνθεση της Ιεράς Συνόδου, καθώς επί των ημερών του έχουν εκλεγεί τα 2/3 των Μητροπολιτών της Ιεραρχίας, γεγονός που καταδεικνύει την απόλυτη κυριαρχία του ως αποτέλεσμα αποδοχής όχι μόνο των διοικητικών ικανοτήτων του αλλά και του θεάρεστου Κοινωνικού και Ποιμαντικού έργου του.
Κοινή αντίληψη των Σεβασμιωτάτων Ιεραρχών είναι ότι ο Μακαριώτατος διατηρεί την απόλυτη πρωτοβουλία των κινήσεων, παραμένοντας ο στιβαρός πηδαλιούχος που διασφαλίζει τη συνοχή και τη σύμπνοια της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Πυλώνες Κοινωνικής Δράσης
Ο Αρχιεπίσκοπος έχει αναπτύξει πολυδιάστατο κοινωνικό έργο με επίκεντρο τον άνθρωπο. Ο Φιλανθρωπικός Οργανισμός «ΑΠΟΣΤΟΛΗ» αποτελεί το βασικό βραχίονα κοινωνικής παρέμβασης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, παρέχοντας χιλιάδες γεύματα καθημερινά, δέματα τροφίμων και ανθρωπιστική βοήθεια σε Ελλάδα και εξωτερικό. Παράλληλα έχει ιδρύσει βρεφονηπιακούς σταθμούς, ξενώνες για ασυνόδευτους ανήλικους και το Κέντρο Στήριξης Οικογένειας (ΚΕΣΟ) για θύματα ενδοοικογενειακής βίας.
Το 2019 εγκαινίασε το πρότυπο, υπερσύγχρονο Κέντρο φροντίδας για την τρίτη ηλικία, το Κέντρο Γεροντολογίας και Προνοιακής Υποστήριξης «Αγιος Πορφύριος» στο Δήλεσι Βοιωτίας, εκκλησιαστικό ίδρυμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, ενώ σε γειτονικό χώρο ξεκινούν οι εργασίες για ανέγερση του Κέντρου Αλτσχάιμερ.
Σώφρων διαχείριση κρίσεων
«Ο καλός καπετάνιος στη φορτούνα φαίνεται» λέει ο σοφός λαός και ο Προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας τον δικαίωσε.
Τα 18 χρόνια της θητείας του Μακαριωτάτου συνέπεσαν με τις πιο θυελλώδεις περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ο Αρχιεπίσκοπος κλήθηκε να πλοηγήσει το σκάφος της Εκκλησίας μέσα από Συμπληγάδες και με την στρατηγική της «ήρεμης δύναμης» το πέτυχε.
Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν η επιβίωση του λαού κατά την οικονομική κατάρρευση (2010-2018). Ο Ιερώνυμος διαχειρίστηκε τη «σκληρή» οκταετία ως αληθινός Ποιμενάρχης επιλέγοντας τον ρόλο του τροφοδότη δίχως τυμπανοκρουσίες
Ίδρυσε τον φιλανθρωπικό και ανθρωπιστικό οργανισμό «Αποστολή», μετατρέποντας τις ενορίες σε κέντρα συσσιτίων. Κατάφερε να κρατήσει την κοινωνία ενωμένη, αποφεύγοντας τον διχασμό που θα μπορούσε να προκαλέσει μια τυφλή σύγκρουση με το κράτος ή τους δανειστές.
Την ίδια χρονική περίοδο η τότε κυβέρνηση αποπειράθηκε να μεταβάλλει το εργασιακό καθεστώτος των κληρικών και να αναθεωρήσει το άρθρο 3 του Συντάγματος προκαλώντας εντάσεις. Το 2018 παρουσιάστηκε κίνδυνος απώλειας της μισθοδοσίας του εφημεριακού κλήρου με πλήρη διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας. Με την υπομονή που τον διακρίνει και με κατάλληλους χειρισμούς ο Μακαριώτατος κατάφερε τελικά να διασφαλίσει τα εργασιακά δικαιώματα των ιερέων, ενώ μέχρι και σήμερα συνεργαζόμενος με την κυβέρνηση δίνει λύσεις στο χρονίζον θέμα αξιοποίησης της εναπομείνασας εκκλησιαστικής περιουσίας.
Το 2020 και για τρία χρόνια η πανδημία του covid-19 έριξε τη θανατερή σκιά της και στη χώρα μας. Ήταν ίσως η πιο επώδυνη κρίση, καθώς έπληξε την καρδιά της λατρευτικής ζωής με κλείσιμο των ναών και η αμφισβήτηση της Θείας Κοινωνίας.Ο Ιερώνυμος τήρησε σθεναρή στάση υπέρ της επιστήμης, καλώντας τους πιστούς να εμβολιαστούν και να τηρήσουν τα μέτρα. «Η στάση του απέτρεψε ένα σχίσμα μεταξύ θρησκείας και λογικής, παρά τις αντιδράσεις ακραίων κύκλων και εντός της Εκκλησίας» δηλώνει πολιός ιεράρχης.
Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, η αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ουκρανίας δίχασε την Ορθοδοξία. Ο Αρχιεπίσκοπος κινήθηκε με προσήλωση στους ιερούς κανόνες, στηρίζοντας το Οικουμενικό Πατριαρχείο και διατηρώντας την ενότητα της Ελλαδικής Εκκλησίας απέναντι σε γεωπολιτικές πιέσεις.
Συνεχίζει με πραότητα
Με την πραότητα ως όπλο και την κοινωνική αλληλεγγύη ως πυξίδα, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος παραμένει ένας νηφάλιος ηγέτης και συνεχίζει να καθοδηγεί το χριστεπώνυμο πλήρωμα με την παροιμιώδη ταπεινοφροσύνη και τη σοφία του ενώ η Πολιτεία αναγνωρίζει τη διαχρονική προσφορά του στην κοινωνική αλληλεγγύη και τη σταθερότητα.
Επίλογος του σύντομου αφιερώματος της «Ρ» για τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο, η φράση Ιεράρχη: «Σήμερα, 18 χρόνια μετά, ο απολογισμός του πνευματικού μας πατέρα είναι ο απολογισμός μιας Εκκλησίας που μετέτρεψε την πνευματικότητα σε καθημερινή διακονία, αποδεικνύοντας ότι η δύναμη της πίστης μετριέται με το πόσα δάκρυα μπορεί να σκουπίσει και πόσες πληγές μπορεί να επουλώσει».